Voorzitter,
 

De afgelopen weken heb ik benut de bevolking van Harderwijk en de fracties van uw gemeenteraad te informeren over het belang van de bibliotheek.
Ik moet zeggen: de bevolking van Harderwijk hoefde ik niet te overtuigen.
Gelet op de 12.500 steunbetuigingen die wij in een paar weken tijd hebben mogen ontvangen, leeft het belang van de bibliotheek volop onder de bevolking van Harderwijk.
Met de fracties heb ik goede gesprekken kunnen voeren.
Blijft voor mij staan de motivatie van uw College om zo fors op de bibliotheek te willen bezuinigen. Die is mij en met mij velen, volstrekt onduidelijk.
Met een bezuiniging van 75% op de bibliotheek plaatst Harderwijk zich op de kaart, dat dan weer wel. Maar wel op de “kaart van wat ooit is geweest”.

En paar dingen vielen mij de afgelopen periode op. Een paar dingen met betrekking tot uw bezuinigingsvoorstel die bij monde van wethouder De Kleine onder meer in de media zijn gedaan.

 In de eerste plaats is daar het Cultureel ondernemerschap: “de bibliotheek moet cultureel ondernemer worden”. Waren wij dat dan nog niet?
Wat is cultureel ondernemen eigenlijk? Ik noem u een omschrijving.
“Een cultureel ondernemer is een producent van kunst die hiervoor zoveel mogelijk betalend publiek probeert te interesseren en tegelijkertijd streeft naar een sluitende exploitatie van zijn 'onderneming' “
“Cultureel ondernemers onderscheiden zich van klassieke ondernemers doordat zij oog hebben voor meer dan de markt alleen; de kunstzinnige waarde van hun 'product' is voor hen even belangrijk als het streven naar maximale winst tegen minimale kosten. Grofweg zijn zij in vier groepen te verdelen: kunstenaars, producenten (van film of theater), opdrachtgevers en programmeurs (van tentoonstellingen of concerten)”.
Ofschoon het mij even niet duidelijk is tot welke groep ik behoor, zal het u niet vreemd klinken dat, wanneer u kennis heeft genomen van ons Jaarverslag, de bibliotheek in Harderwijk volledig aan deze omschrijving voldoet.
Ik zal het u sterker vertellen: de bibliotheek heeft een voortreffelijke begroting en sluit al jaren de rekening positief af. Afgelopen jaar heeft de bibliotheek een groei van het aantal leden van 10% doorgemaakt. Het aantal bezoekers stijgt en daarmee ook het aantal uitleningen.
Cultureel ondernemen is iets anders dan ondernemen. Maar, voorzitter, als ik het dan toch over ondernemen mag hebben: ik zou graag een voorbeeld van een organisatie of bedrijf horen die met gelijke resultaten het jaar 2010 heeft afgesloten.
In plaats van ons als goed ondernemer te belonen, worden wij nu als bibliotheek gestraft.
Een goed ondernemer zou de bibliotheek als “Cash Cow” beschouwen. Opbrengsten worden dan gebruikt om in andere producten te investeren.

En daarmee kom ik op mijn tweede punt. Volgens wethouder De Kleine verandert de wereld van de media en daarmee de wereld van de bibliotheek snel. Zo snel dat er over 5 jaar wel eens geen bibliotheek meer zou zijn.
Het aangaan van weddenschappen is niet mijn hobby, maar met wethouder De Kleine zou ik het aandurven daar een flinke boekenbon op te zetten.

De digitale bibliotheek is in opkomst en de digitale bibliotheek is ook iets waar Harderwijk zich bij moet gaan aansluiten. Maar die digitale bibliotheek gaat ook geld kosten. De opbrengsten waar ik het eerder over had, zouden prima als investering voor de digitalisering kunnen dienen. Over het bestaansrecht van de bibliotheek over vijf jaar, voorzitter, kunnen we het nog wel even hebben.
Nu.nl een niet onbekende Internetsite met het meest actuele nieuws bestaat dit jaar tien jaar. Desondanks worden er nog steeds kranten gedrukt.
Al veel langer geleden werd de lift uitgevonden; daarmee is de trap ook niet verdwenen.

De bibliotheek: een krachtige gezonde publieke instelling. Een instelling ook waarvan deze week door het CPB het belang nog eens werd onderschreven. Het niveau van het onderwijs en daarmee ook het leesniveau in Nederland daalt in een rap tempo. Een dreigende sluiting van de bibliotheek in Harderwijk zal aan een verbetering van het leesniveau niet bijdragen.

Afsluitend nog dit voorzitter: ik weet dat er bezuinigd moet worden en voor die bezuiniging loop ik ook niet weg.
Maar een bezuiniging van deze omvang stuit op  louter onbegrip.
Graag ga ik met de gemeente Harderwijk in gesprek hoe we met een bezuiniging, inclusief de huisvesting, op een manier, zoals die ook door uw eigen VNG wordt voorgesteld, tot een bibliotheekvoorziening voor de toekomst kunnen komen en een voorziening die de naam bibliotheek ook waardig is.

Ik dank u wel.

Bovenstaande tekst heb ik ingesproken tijdens de raadsvergadering van de gemeente Harderwijk van 9 juni 2011 over de bezuinigingen op de bibliotheek.

Jan Hoogenberg