Nog ruim een week en dan barst De Boekenweek weer los. Dit jaar is het thema Geschreven Portretten, waarbij het kan gaan over een familiegeschiedenis in fictie of non-fictie.
Bibliotheek Noordwest Veluwe heeft in de maand maart drie lezingen in het kader van de Boekenweek. Op 9 maart komt Suzanna Jansen naar Nunspeet, op 24 maart Annejet van der Zijl in Putten en op 31 maart Marijke Hilhorst in Harderwijk. Ondertussen hebben we tijdens De Boekenweek een expositie in de bibliotheek in Harderwijk onder de naam Geschilderde Portretten. Een reeks portretten van nieuwe Nederlanders, geschilderd door Gertrudis Dapper. Drie generaties Harderwijkers met Turkse en Marokkaanse achtergrond.
De situatie waar Suzanna Jansen overschrijft, een geschreven portret, is de situatie van begin 19e eeuw in het Drentse Veenhuizen. Daar ging het niet over gastarbeiders afkomstig uit het buitenland, maar wel over kanslozen uit het Westen van ons land. Mensen die geen werk hadden en op de rand van het bestaan balanceerden. Hele gezinnen gingen per trekschuit over de grote Zuiderzee en door de vaarten van het Nederlandse landschap om uiteindelijk in het verre Veenhuizen belandden. Daar werd dagen over gedaan. Een volslagen vreemde wereld, ver van huis (we hebben het hier over de tijd rond 1810) waar alles en iedereen onbekend was. Een door Generaal Van den Bosch opgezette kolonie (enige ervaring had hij daarvoor reeds opgedaan in Nederlands Indië) onder de naam “maatschappij voor weldadigheid”. Ook Suzanna Jansen heeft haar oorsprong daar gevonden, wat ze op boeiende wijze heeft beschreven in “Het pauperparadijs”. Pauper kent de betekenis van “arm”, “haveloos”, “behoeftig”. Waarschijnlijk een met enig cynisme gevonden titel, maar dat hoor ik 9 maart graag van Suzanna Jansen zelf.
Veenhuizen: er is al veel over geschreven onder meer ook door Mariët Meester. Ook dan gaat het over een geschreven portret, maar dan één van begin jaren 70 van de vorige eeuw, waarin inmiddels ruimschoots afscheid was genomen van de “maatschappij van weldadigheid” en gevangenissen de plaats hadden ingenomen van de werkinrichtingen. Beide periodes worden in het Gevangenismuseum in Veenhuizen goed geportretteerd. Een bezoek aan het museum kan ik u aanraden, maar bovenalles onze lezingen over geschreven portretten in maart!

Jan Hoogenberg,
directeur-bestuurder Bibliotheek Noordwest Veluwe