Deze week werd in Elspeet het duizendste lid van de bibliotheek in het zonnetje gezet. Herman van den Berg meldde zich eind december aan bij de bibliotheek. Begin september verhuisde de bibliotheek in Elspeet naar een nieuwe locatie: Het Kulturhus. Midden in Elspeet gelegen, met behalve een bibliotheek, ook ruimte voor onder meer de Fanfare, de muziekschool, peuterspeelzaal, thuiszorg, consultatiebureau en fysiotherapie. Met huisvesting in het Kulturhus ontstond ook de mogelijkheid de openingstijden te verruimen: van tien uur per week is dat naar veertig uur per week gegaan. Dertig uur per week is de bibliotheek onbemensd open: leden kunnen dan zelf hun gang gaan en met behulp van de zelfservice apparatuur zelf lenen, maar ook weer inleveren. Op het moment van opening had de bibliotheek 830 leden; met het verruimen van de openingsuren op een schitterende nieuwe locatie een uitdaging om het aantal leden tot 1000 te laten groeien. En dat is gelukt! Mede dankzij Herman van de Berg steeg ons ledental de laatste drie maanden van 2011 met twintig procent. Ook Willeke Oudendorp leverde haar bijdrage aan de groei! En met haar vele anderen. In de openingsweek in oktober werd een prijs in het vooruitzicht gesteld voor leden die iemand anders lid zouden maken.
Met zo”n succes kun je alleen maar vaststellen dat de bibliotheek leeft en in een grote behoefte voorziet.

Jan Hoogenberg, directeur-bestuurder

De bibliotheken in Nederland hebben een roerig jaar achter de rug. De bezuinigingssystemen hebben wild toegeslagen. Bezuinigingen leiden veelal  tot een terugtrekkende beweging. Gedwongen door de plannen is de neiging in de verdediging te gaan. En vrij naar een bekend voetballer zou ik willen zeggen: “als je wilt verdedigen moet je durven aanvallen”.
Met name in Harderwijk werden we dit jaar verrast door de bezuinigingsplannen van de gemeente. Als bibliotheek zijn we niet in de verdediging gegaan, maar hebben we  laten zien waar onze kwaliteiten liggen. De medewerkers hebben met hetzelfde enthousiasme als voorheen hun werk verricht. Als organisatie kun je daar trots op zijn. We zijn activiteiten, gericht op met name leesbevordering, blijven organiseren. En met succes. Ons ledenaantal groeit nog steeds. Niet vreemd overigens, als uit het dit jaar gehouden klanttevredenheidsonderzoek blijkt dat onze medewerkers boven gemiddeld scoren ten opzichte van vergelijkbare bibliotheken.
Verdediging is ook vreemd en mag van ons niet verwacht worden. Als uit onderzoek blijkt dat 14% van de 15-jarigen laaggeletterd is, ben je als gemeenschap verplicht hier actie op te voeren. De bibliotheek kan een wezenlijke bijdrage leveren aan het oplossen van dit probleem. Maar ook de vragen “hoe om te gaan met moderne media”, “wat doe ik op en met internet” worden door ons beantwoord. Sinds het begin van dit schooljaar verzorgen we, met wederzijdse tevredenheid, lessen mediawijsheid op scholengemeenschap De Groevenbeek in Ermelo.
In Elspeet openden we dit jaar een nieuwe locatie. Van 10 uur openingstijden gingen we naar 40 uur openingstijden. Mogelijk gemaakt door het combineren van meerdere functies in één gebouw.
De bibliotheek zoekt het op en blijft zoeken naar mogelijkheden om het gebruik van media op positieve wijze te bevorderen. De bibliotheek is voor iedereen en dat willen we blijven uitstralen. Dat betekent ook dat we, ondanks de bezuinigingen, niet op onze dienstverlening willen inleveren. Ook  niet in 2012 en volgende jaren.

Jan Hoogenberg, directeur-bestuurder

Met de bezuinigingen in de bibliotheek in het vooruitzicht komt de vraag naar voren of een deel van de collectie gesaneerd moet worden. Informatie en muziek lijken daarin slachtoffers te worden. Toch pleit ik er voor muziek in de bibliotheek te behouden. Veel te snel wordt voorbijgegaan aan de teksten die vaak van literaire waarde zijn. In de Nederlandse muziek noem ik Huub van der Lubbe, die al dertig jaar het bewijs levert dat de teksten van De Dijk actueel zijn of Martin Buitenhuis van Van Dikhout, die fabelachtige teksten voor de CD Leef heeft geschreven. Of wat te denken van Daniël Lohues: in het Drents, maar eveneens schitterende teksten. Als ik het over Drenthe heb, heb ik het ook over Harry Muskee. Een man die met Cuby and the Blizzards een grote invloed heeft gehad op de ontwikkeling van de Nederlandse muziek en niet in de laatste plaats op de inhoud van de teksten. Harry Muskee werd zeventig jaar oud en was bij zijn leven al een legende. De invloed die Harry Muskee heeft gehad op de muziek moet behouden blijven voor de Nederlandse cultuur.
In alle mineur rondom het overlijden van Harry Muskee kwam ook het bericht dat op drieënnegentig jarige leeftijd Hella Haase is overleden. Hella Haase, een schrijfster die behoorde tot de  “grote vier”, ook al dacht ze daar zelf anders over. Nog maar twee jaar geleden werd haar roman Oeroeg, waar ze in 1948 haar bekendheid mee verkreeg, door de CPNB via de bibliotheken in het kader van Nederland Leest opnieuw onder de aandacht gebracht. Een boek van grote literaire waarde. Literatuur die behouden moet blijven en die voor iedereen beschikbaar moet blijven.
Of het nu gaat om een literaire tekst uitgegeven in boekvorm of een literaire tekst uitgebracht op een CD: de invloed er van op de Nederlandse taal is bijzonder groot. Stimuleren van lezen en daarmee het goed gebruik van de taal is één van de kernfuncties van de bibliotheek. Of je dat nu kunt beluisteren of kunt lezen doet er eigenlijk niet toe. Wat er wel toe doet is dat teksten van veel songwriters wat mij betreft literaire erkenning mogen krijgen. Een literatuurprijs voor songwriters: het wordt tijd!
En laten we er met z’n allen voor zorgen dat het culturele erfgoed dat Harry Muskee en Hella Haase hebben achtergelaten ook over vijftig jaar nog terug te vinden is.

Jan Hoogenberg
directeur-bestuurder

Dinsdag 23 augustus jl. is Paul Knuijt, voorzitter van de Raad van Toezicht van de Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe, overleden. Het overlijden van Paul is, na een korte maar hevige ziekte, toch zeer onverwacht gekomen.

Paul Knuijt trad op 1 januari 2006 toe tot het eerste bestuur van de Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe. Als plaatsvervangend afdelingshoofd bij de sector Letteren en Bibliotheken van het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen bracht Paul veel inhoudelijke kennis in. Paul was een groot voorstander van het invoeren van Cultural Governance in de Bibliotheek. In de periode 2008-2009 legde met name Paul de basis hiervoor in de Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe. Dit resulteerde in het professionaliseren van het bestuur en de komst van een Raad van Toezicht per 1 januari 2010. Logischerwijs werd Paul de eerste voorzitter van de Raad van Toezicht.

Paul nam het zich voor zijn collega’s van de Raad van Toezicht elke vergadering bij te praten over het bibliotheekbeleid en de ontwikkelingen hierin op landelijk niveau. Hij deed dit op een bijzonder gepassioneerde wijze.  Als directeur-bestuurder vond ik in Paul een bijzondere sparringpartner, wat voor mij, nieuw in de bibliotheeksector, van onschatbare waarde is geweest.

In de periode voor de zomer was Paul nog erg betrokken bij de bezuinigingsplannen in met name Harderwijk. Vanuit zijn professie voorzag hij ons van zijn adviezen.
Paul was behalve een betrokken en kundig persoon ook een bijzonder aimabel mens.
Paul Knuijt is slechts 50 jaar geworden.

Namens de Raad van Toezicht en de medewerkers van de Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe spreek ik mijn grote waardering uit  voor de inzet van Paul. Wij wensen zijn vrouw Karin en zoon Daniël alle sterkte en kracht toe bij het dragen van dit verlies.

Jan Hoogenberg, 
directeur-bestuurder Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe

….we beginnen nu pas echt” : poëtische woorden van Huub van der Lubbe, zanger van De Dijk. Zo voelt het ook: de Raad van de gemeente Harderwijk heeft donderdag 30 juni besloten de bezuinigingen op de bibliotheek niet zo fors te laten zijn als het College van Burgemeester en Wethouders begin mei voorstelde. De bibliotheek behoudt per 1 januari 2014 minimaal € 500.000,-- subsidie. Daarnaast heeft de raad het College opdracht gegeven met de bibliotheek in gesprek te gaan over het budget dat benodigd is om een basisvoorziening in stand te houden. Daartoe zal de komende maanden onderzoek worden gedaan, waarin ook de (kosten voor) huisvesting wordt meegenomen.
Dat is een begin, maar we zijn er nog niet. Als de teller inderdaad op € 500.000,-- blijft staan zal de voorziening zoals we die nu kennen in Harderwijk flink teruggebracht worden. Daar gaan we niet van uit.
Met steun van het publiek en de inzet van de medewerkers hebben we op tijd de Raad laten zien wat de bibliotheek voor Harderwijk betekent. De afgelopen weken zetten bijna 14.000 mensen een handtekening tegen de bezuinigingen of betuigden op een andere manier hun steun. Via de actiesite www.75procent.nl  reageerden bijna 800 mensen, waarvan 96% aangaf tegen de bezuinigingen te zijn. Daarnaast ontvingen we  ook veel tekeningen van kinderen, al of  niet door de scholen georganiseerd. Succesvol was ook onze actieavond op 1 juni, waar de bevolking van Harderwijk goed vertegenwoordigd was.
Alles met elkaar hebben we op een positieve manier de bibliotheek onder de aandacht kunnen brengen. Maar we zijn er  nog niet: uit onderzoek zal moeten blijken welke diensten de bibliotheek voor € 500.000,-- kan verrichten en welk bedrag nodig is om dienstverlening op basisniveau te kunnen blijven uitvoeren. Wat er ook uitkomt: van belang is dat de bibliotheek zich kan blijven richten op het belang en de behoeften van de leden. Dat betekent dus niet dat de bibliotheek zich nog uitsluitend moet richten op enkele doelgroepen. Het plezier in lezen moet voorop blijven staan.  Dat geldt ook als ik naar de radio luister: het plezier in luisteren moet voorop staan. Ik begon deze blog met een citaat van een nummer van De Dijk. De afgelopen week werd in de Tweede Kamer een motie aangenomen voor meer Nederlandstalig op Radio 2. Op zich niet verkeerd bedoeld, maar iets opleggen werkt meestal averechts. Onbedoeld zullen veel mensen afhaken. Dat kan ook met een bibliotheek gebeuren als de dienstverlening zich nog op enkele doelgroepen mag richten. Zoiets als verstrooiing of noem het ondernemen, kan een aantrekkelijk aanbod bevorderen, waarbij elke inwoner datgene kan vinden dat voor haar of hem aantrekkelijk is om te lezen. Dus niet alleen literatuur of thrillers, maar ook streekromans en reisverhalen. En natuurlijk vergeten we de jeugd en mensen die moeite met lezen hebben of krijgen daarbij niet.

Jan Hoogenberg,
directeur-bestuurder bibliotheek Noordwest Veluwe